الشيخ فاضل اللنكراني
183
جامع المسائل (فارسى)
رسانده تا خانهاى خريدارى كند ، آيا به پول آن خمس تعلّق مىگيرد ؟ جواب : اصل پول اتومبيل در صورتى كه خمس آن را قبلا داده ، خمس ندارد . ولى ترقى قيمت آن اگر در سال فروش مصرف نشود خمس دارد . و اگر اتومبيل را از درآمد سال خريدارى كرده ، و در سال بعد به فروش رسانده ، بايد خمس قيمت فعلى آن را بلافاصله بپردازد . سؤال 721 : شخص كشاورزى با يك تراكتور كه جزء ضرورى اسباب كار او بوده زندگى مىكرده و فعلا نمىتواند كار كند و تراكتور را - با اينكه احتياج به آن دارد - فروخته تا با پول آن به مكّه مشرّف شود ، آيا اين پول خمس دارد ؟ جواب : اگر تراكتور را از درآمد سالهاى قبل تهيه كرده ، لازم است به مجرّد فروش خمس همهء قيمت آن را بپردازد و اگر از پول خمس داده شده خريده است مازاد بر قيمت خريد آن ، جزء درآمد سال فروش است ، كه اگر تا پايان سال مصرف در مؤونه نشود ، خمس دارد . مؤونه سؤال 722 : چه خرجهايى به عنوان مؤونه به حساب مىآيد و خمس به آنها تعلق نمىگيرد ؟ جواب : آنچه كه انسان براى خود و خانوادهء خود خرج مىكند و نيز آنچه در زيارت و جوايز و هدايا و انفاقات و مهمانىها مصرف مىكند و آنچه در حقوق لازمه ، مثل : نذورات ، كفارات ، اداء دين ، ارش جنايت ، غرامت و خسارت چيزى كه انسان تلف كرده است و نيز ساير ما يحتاج زندگى ، مثل : خانه ، ماشينسوارى ، فرش ، كتاب ، ساير لوازم مورد نياز زندگى و آنچه براى تزويج اولاد و يا درمان بيمارى آنها و نيز هزينهء مربوط به موت اولاد يا عيال انسان و ساير احتياجات عرفى انسان مصرف شود ، مؤونه حساب مىشود . بنابراين آنچه انسان از درآمد سال خود و به حسب شأن خود در رابطه با اين امور صرف كند خمس به آنها تعلق نمىگيرد . بلى اگر مخارج فوق از شأن انسان زياد باشد يا به عنوان عملى سفيهانه باشد و يا از روى اسراف باشد و نيز اگر مخارجى در راه حرام صرف شود